Tuesday, 20 February 2018

నీలకంఠ వైభవం - 13

8-229-మత్త.
బాహుశక్తి సురాసురుల్ చని పాలవెల్లి మథింప హా
లాహలంబు జనించె నేరి కలంఘ్య మై భువనంబు గో
లాహలంబుగఁ జేసి చిచ్చును లాగముం గొని ప్రాణిసం
దోహమున్ బ్రతికింపవే దయ దొంగలింపఁగ నీశ్వరా!

భావము:
ఓ పరమేశ్వరా! దేవతలూ రాక్షసులూ కలిసి భుజబలాలు వాడి పాల సముద్రాన్ని మథించారు. దానిలోనుంచి హాలాహలం అనే మహా విషం పుట్టింది. లోకాలను క్షోభ పెడుతోంది. అతలాకుతలం చేస్తోంది. ఎవరూ దానిని అడ్డుకోలేకుండా ఉన్నారు. అతిశయించిన దయ జాలువారగా ప్రాణికోటిని అనుగ్రహించు. ఆ హాలాహల విషాన్ని పరిగ్రహించు. 
'శివా! నీ దయ అతిశయించునట్లు, వికసించునట్లు ప్రకాశింప జేయవయ్యా అలా దయాసాగరా నీ దయ వర్షించకపోతే లోకాలు ఈ హాలాహల విషాగ్నికి కాగిపోతాయయ్యా.' ఇంతటి చిక్కనైన భావాన్ని 'దయదొంగలింపన్' (దయ + తొంగలింపగా) కాపాడవయా అనే భావ ప్రకటనతో అలవోకగా చెప్పిన పోతనామాత్యులకు ప్రణామములు.

http://telugubhagavatam.org/?tebha&Skanda=8&Ghatta=31&padyam=229

:: చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం ::

Sunday, 18 February 2018

నీలకంఠ వైభవం -12

8-228-క.
సదసత్తత్త్వ చరాచర
సదనం బగు నిన్నుఁ బొగడ జలజభవాదుల్
పెదవులుఁ గదలుప వెఱతురు
వదలక నినుఁ బొగడ నెంతవారము రుద్రా!


భావము:
దేవా! శంకరా! సదసద్రూపమైన ఈ చరాచర జగత్తునకు మూలాధారం నీవు. బ్రహ్మాదులు సైతం నిన్ను ప్రస్తుతించడానికి భయపడి పెదవులు కదల్చలేరు. అంతటి నిన్ను స్తుతించడానికి మేము ఏమాత్రం సరిపోము కదా!



:: చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం ::




నీలకంఠ వైభవం - 11

8-227-ఆ.
మూఁడు మూర్తులకును మూఁడు లోకములకు
మూఁడు కాలములకు మూల మగుచు
భేద మగుచుఁ దుది నభేదమై యొప్పారు 
బ్రహ్మ మనఁగ నీవ ఫాలనయన!

భావము:
నుదుట కన్ను గల ముక్కంటి! శంకరా! ముగ్గురు మూర్తులకూ, మూడులోకాలకూ, మూడు కాలాలకూ నీవే మూలం. మొదట భేదంతో కనిపించినా, చివరకి అభేద స్వరూపంతో ఒప్పారుతుండే పరబ్రహ్మవు నీవే.

http://telugubhagavatam.org/?tebha&Skanda=8&Ghatta=31&padyam=227

:: చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం ::

Friday, 16 February 2018

నీలకంఠ వైభవం - 10

8-226-సీ.
తలఁపఁ బ్రాణేంద్రియ ద్రవ్యగుణస్వభా; 
వుఁడవు; కాలక్రతువులును నీవ; 
సత్యంబు ధర్మ మక్షరము ఋతంబును; 
నీవ ముఖ్యుండవు నిఖిలమునకు; 
ఛందోమయుండవు సత్త్వరజస్తమ; 
శ్చక్షుండవై యుందు; సర్వరూప
కామ పురాధ్వర కాలగరాది భూ; 
తద్రోహభయము చోద్యంబు గాదు;
8-226.1-తే.
లీలలోచనవహ్ని స్ఫులింగ శిఖల
నంతకాదులఁ గాల్చిన యట్టి నీకు
రాజఖండావతంస! పురాణ పురుష! 
దీన రక్షక! కరుణాత్మ! దేవ దేవ!


భావము:
చంద్ర కళను శిరసున ధరించు వాడా! పురాణ పురుషుడా! దీనులను రక్షించువాడా! దయామయా! దేవ దేవ! తరచి చూస్తే ప్రాణమూ, ఇంద్రియాలూ, ద్రవ్యమూ, గుణాలూ సర్వం నీ స్వభావసిద్ధాలు. కాలమూ యజ్ఞమూ నీవే; సత్యమూ, ధర్మమూ, ఓంకారమూ, మోక్షమూ నీవే; అన్నింటికి నీవే ఆధారం; వేదరూపుడవు నీవే; సత్త్వము, రజస్సు, తమస్సు అనే త్రిగుణాలూ నీవు నేత్రాలుగా కలిగి ఉంటావు; సమస్తమైన రూపాలు నీవే; లీలగా చూసే నీ మూడోకన్ను చూపుల మంటలతో యమాదులను సైతం భస్మం చేస్తావు; మన్మథుడు, త్రిపురాసురులు, దక్షయజ్ఞం, కాలకూటవిషం మున్నగు సర్వ భాతాల వలన నీకు హాని కలుగుతుంది అని సంకోచం అన్నది లేకపోవటంలో ఆశ్చర్యం ఏమాత్రం లేదు.


http://telugubhagavatam.org/?tebha&Skanda=8&Ghatta=31&padyam=226


: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం : :




నీలకంఠ వైభవం - 9

8-225-క.
కొందఱు గలఁ డందురు నినుఁ; 
గొందఱు లేఁ డందు; రతఁడు గుణి గాఁ డనుచుం
గొందఱు; గలఁ డని లేఁ డని
కొందల మందుదురు నిన్నుఁ గూర్చి మహేశా!

భావము:
ఓ పరమేశ్వరా! మహాప్రభూ! కొందరు నీవు ఉన్నావు అంటారు. కొందరు నీవు లేవు అంటారు. ఇంకా కొందరు నీవు సగుణరూపుడవు అంటారు. మరికొందరు నీవు ఉన్నావో లేవో అనే సందేహాలతో కొట్టుమిట్టాడుతుంటారు.

http://telugubhagavatam.org/?tebha&Skanda=8&Ghatta=31&padyam=225

:: చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం ::




Sunday, 11 February 2018

నీలకంఠ వైభవం - 8

8-224-సీ.
అగ్నిముఖంబు; పరాపరాత్మక మాత్మ; 
కాలంబు గతి; రత్నగర్భ పదము; 
శ్వసనంబు నీ యూర్పు; రసన జలేశుండు; 
దిశలుఁ గర్ణంబులు; దివము నాభి; 
సూర్యుండు గన్నులు; శుక్లంబు సలిలంబు; 
జఠరంబు జలధులు; చదలు శిరము; 
సర్వౌషధులు రోమచయములు; శల్యంబు; 
లద్రులు; మానస మమృతకరుఁడు;
8-224.1-తే.
ఛందములు ధాతువులు; ధర్మసమితి హృదయ; 
మాస్య పంచక ముపనిష దాహ్వయంబు; 
నయిన నీ రూపు పరతత్త్వమై శివాఖ్య
మై స్వయంజ్యోతి యై యొప్పునాద్య మగుచు.


భావము:
అగ్ని నీ ముఖము; జీవాత్మ పరమాత్మ నీవే అయి ఉంటావు; కాలం నీ నడక; భూమండలం నీ పాదం; వాయువు నీ శ్వాస; వరుణుడు నా నాలుక; దిక్కులు నీ చెవులు; స్వర్గం నీ నాభి; సూర్యుడు నీ దృష్టి; నీరు నీ వీర్యం; సముద్రాలు నీ గర్భం; ఆకాశం నీ శిరస్సు; ఓషదులు నీ రోమ సమూహాలు; పర్వతాలు నీ ఎముకలగూడు; చంద్రుడు నీ మనస్సు; వేదాలు నీ ధాతువు; ధర్మశాస్త్రాలు నీ హృదయం; ఉపనిషత్తులు నీ ముఖాలు; నీ రూపం పరతత్వం; నీవు స్వయంప్రకాశుడవు; శివ అనే నామం కలిగిన పరంజ్యోతివి నీవు.



:: చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం ::




నీలకంఠ వైభవం - 7

8-223-క.
నీ యంద సంభవించును
నీ యంద వసించి యుండు నిఖిల జగములున్
నీ యంద లయముఁ బొందును
నీ యుదరము సర్వభూత నిలయము. రుద్రా!

భావము:
రుద్రదేవా! అన్నిలోకాలు నీలోనే పుడతాయి; నీలోనే నివసిస్తాయి; ప్రాణులు అన్ని నీలోనే లయమవుతాయి; నీ ఉదరం ప్రాణులు అన్నిటికి అలవాలం



:: చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం మనం అందరం ::




నీలకంఠ వైభవం - 13

8-229-మత్త. బాహుశక్తి సురాసురుల్ చని పాలవెల్లి మథింప హా లాహలంబు జనించె నేరి కలంఘ్య మై భువనంబు గో లాహలంబుగఁ జేసి చిచ్చును లాగముం గొని ప్ర...